- Bề mặt phủ không cứu được cốt ván ngấm nước; chọn tủ theo cốt ván trước, theo Melamine hay Laminate sau.
- Chân tủ nên nâng đáy khỏi nền 80–100 mm và lưng tủ cách tường 10–20 mm để không khí lưu thông.
- Mối ăn cả giấy và cốt ván công nghiệp chứ không riêng gỗ tự nhiên, và phải xử lý nền trước khi lắp đồ.
Ở Đồng Nai, mùa mưa kéo dài từ khoảng tháng 5 tới tháng 11 và độ ẩm không khí ở mức cao trong phần lớn thời gian đó. Phòng ngủ lại là nơi bật máy lạnh rồi tắt, đóng kín cửa nhiều giờ mỗi ngày, và thường có một bức tường giáp nhà vệ sinh. Đó là tổ hợp điều kiện mà đồ gỗ phải được chọn và thi công để sống chung, chứ không phải để chống lại.
Cốt ván quan trọng hơn bề mặt
Người mua thường hỏi “tủ này phủ gì” trước khi hỏi “cốt gì”. Thứ tự nên ngược lại. Bề mặt quyết định vẻ ngoài, độ chống trầy và giá; cốt ván quyết định cái tủ còn đứng được sau ba mùa mưa hay không.
Các bề mặt thông dụng: Melamine phủ mỏng, rẻ, chống trầy ở mức vừa; Laminate dày hơn, chịu va đập và trầy tốt hơn; Acrylic bóng gương, dễ lau nhưng lộ vết trầy; Veneer là lớp gỗ thật mỏng dán ngoài, đẹp và cần bảo dưỡng như gỗ. Không lớp nào trong số đó cứu được tấm ván khi nước ngấm vào từ cạnh hở hay từ chân tủ.
Bảng so sánh cốt ván
| Cốt ván | Chịu ẩm không khí | Chịu nước đọng | Hợp dùng ở đâu |
|---|---|---|---|
| MDF thường | Kém | Kém — nở và không hồi lại | Cánh và hộc ở nơi khô ráo, tránh chân tủ |
| MDF chống ẩm | Khá | Kém | Thân tủ áo, tủ bếp trên, phần lớn đồ phòng ngủ |
| Ván ép chống ẩm | Tốt | Trung bình | Chân tủ, ván hậu, chỗ giáp tường ẩm |
| Gỗ tự nhiên đã tẩm sấy | Tốt nếu sấy đúng | Trung bình | Khung giường, chân, mặt bàn |
| Nhựa | Rất tốt | Tốt | Chân tủ, khu vực thường xuyên ẩm |
Trong phòng ngủ, cách phối thường gặp là thân tủ bằng ván công nghiệp chống ẩm, chân tủ bằng nhựa hoặc ván ép, và những chi tiết lộ vân bằng gỗ tự nhiên hoặc veneer.
Bốn chi tiết thi công quyết định tủ có mốc hay không
- Dán cạnh kín cả bốn phía, kể cả cạnh khuất. Cạnh hở là đường ngắn nhất để hơi ẩm vào lõi ván. Chỗ khoét lỗ để đi dây hay bắt phụ kiện cũng phải được bịt.
- Nâng đáy tủ khỏi nền 80–100 mm bằng chân nhựa hoặc hộp chân, thay vì đặt ván trực tiếp xuống nền. Nền nhà hút ẩm ngược lên trong mùa mưa, và đây là nơi hỏng đầu tiên của mọi cái tủ.
- Chừa khe 10–20 mm giữa lưng tủ và tường, đặc biệt với tường ngoài hướng mưa tạt và tường chung với nhà vệ sinh. Đừng ép tủ dính sát vì trông gọn hơn.
- Thông hơi cho khoang kín. Khoang dưới giường, hộc kín trên nóc tủ và tủ âm tường đều nên có lỗ thông hơi. Không khí đứng yên trong khoang kín là điều kiện lý tưởng cho mốc.
Thêm một điều nên kiểm trước khi đóng: nếu bức tường định đặt tủ đã có vệt ố, bong sơn hay mảng đậm màu, hãy tìm nguyên nhân trước. Đóng tủ trùm lên chỗ thấm chỉ là giấu nó đi.
Mối: xử lý trước khi đóng, không phải sau
Hai hiểu nhầm hay gặp. Thứ nhất: mối chỉ ăn gỗ tự nhiên — không đúng, mối ăn cả giấy, bìa và cốt ván công nghiệp. Thứ hai: có mối rồi mới gọi thợ — lúc đó thiệt hại đã nằm bên trong tấm ván.
Việc phòng mối thuộc về đơn vị chuyên xử lý mối và thuộc giai đoạn trước khi lắp đồ: xử lý nền và chân tường, đặc biệt với nhà đất, nhà cải tạo và tầng trệt. Nếu nhà bạn từng có mối, hãy nói điều đó với xưởng trước khi chốt vật liệu.
Dấu hiệu cần để ý: đường đất nhỏ chạy dọc chân tường hay mặt sau tủ; gõ vào ván nghe rỗng ở một vùng; mạt gỗ mịn đùn ra ở khe. Thấy bất kỳ dấu hiệu nào thì gọi đơn vị xử lý mối trước, sửa đồ sau.
Ba vị trí dễ hỏng nhất trong phòng ngủ
Không phải cả căn phòng đều rủi ro như nhau. Ba chỗ dưới đây chiếm phần lớn các ca hỏng, và đều xử lý được từ khâu bản vẽ:
- Chân tủ và chân giường — nơi tiếp xúc với nền. Đây là chỗ nên dùng vật liệu chịu ẩm tốt nhất trong cả bộ, kể cả khi phần trên dùng ván thường.
- Lưng tủ áp tường ngoài hoặc tường giáp nhà vệ sinh. Kiểm bằng cách sờ tay lên tường vào một sáng mùa mưa: nếu tường lạnh và ẩm hơn hẳn các mặt khác, đừng áp tủ sát vào đó.
- Khoang kín dưới giường và hộc trên nóc tủ. Kín, tối, không ai mở trong nhiều tháng — đúng điều kiện của mốc.
Với cả ba, giải pháp giống nhau và đơn giản: cho không khí đi qua được, và đừng để gỗ chạm trực tiếp vào nền hay vào mặt tường ẩm.
Việc bạn tự làm được hằng tháng
- Mở cánh tủ cho thoáng khi trời nắng, ít nhất mỗi tháng một lần trong mùa mưa.
- Không cất quần áo còn ẩm. Một chiếc áo phơi chưa khô đủ làm ẩm cả khoang.
- Dùng gói hút ẩm hoặc than hoạt tính trong khoang kín, và thay theo định kỳ — gói đã no ẩm thì không còn tác dụng.
- Lau ngay nước đọng ở chân tường và chân tủ sau những ngày mưa hắt.
- Kéo giường và tủ ra hút bụi phía sau vài tháng một lần; đây cũng là lúc phát hiện sớm vệt ẩm trên tường.
